A+ A A-

Pytania Rad Rodziców

  • Opublikowano

1. Jaka jest podstawowa dokumentacja finansowa rady rodziców?

Przepisy prawne nie regulują szczegółowo zagadnień związanych z finansami rady rodziców. Finanse zawsze wzbudzają wiele emocji, dlatego poprzez odpowiednie zapisy w regulaminie rady rodziców należy zadbać o transparentność .
Zasady funkcjonowania rady rodziców określa regulamin. Przepisy ustawy o systemie oświaty odnoszące się do regulaminu zawierają jedynie:
- nakaz określenia w nim zasad wydatkowania funduszy,
- informację, że fundusze rady rodziców mogą wspierać działalność statutową szkoły.
Regulamin rady rodziców powinien jasno regulować kwestie gromadzenia, gospodarowania i rozliczania finansów rady rodziców, z konkretnymi wskazaniami  kto gromadzi i rozlicza zebrane środki oraz, kto kontroluje prawidłowość tych czynności.
W regulaminie rady rodziców, warto konkretnie określić, że:
- plan finansowy lub preliminarz finansowy jest podstawą działalności finansowo-gospodarczej;
- skarbnik – jest  osobą odpowiedzialną za działalność finansowo-gospodarczą;
- skarbnik sprawuje bieżący nadzór nad czynnościami księgowymi, które dokumentują działalność finansową rady rodziców; uwaga - tego rodzaju postanowienie nie może być zawarte, jeśli rada rodziców powierzy prowadzenie księgowości rady skarbnikowi (nadzorowałby on wówczas sam siebie); dlatego w takiej sytuacji należały wskazać innego członka rady rodziców, np. przewodniczącego lub jego zastępcę;
- skarbnik wraz z przewodniczącym rady jest upoważniony do podpisywania dokumentów finansowych rady, np. dokumentów bankowych; alternatywnym rozwiązaniem jest upoważnienie wyłącznie skarbnika do podpisywania tych dokumentów;
- przekazywanie obowiązków skarbnika odbywa się protokolarnie po uprzednim zbadaniu działalności finansowej rady przez komisję rewizyjną;
- sposób powoływania komisji rewizyjnej; większość rad rodziców wyłania to ciało z rady rodziców. W celu większej transparentności można  powołać ją z członków rad oddziałowych nie będących członkami rady rodziców;
- komisja rewizyjna ma prawo prowadzenia czynności kontrolnych na podstawie wszystkich dokumentów finansowych i księgowych;
- rada rodziców i komisja rewizyjna składają sprawozdania z przeprowadzonych czynności;
- sprawozdanie rady rodziców, dotyczące działalności finansowej jest przekazywane do rad oddziałowych;
- informacja o wynikach działalności finansowej rady rodziców i wyniki kontroli komisji rewizyjnej są przedstawiane na zebraniach klasowych rodziców.
Najlepszą formą przekazywania pieniędzy przez rodziców są  przelewy na rachunek bankowy rady rodziców.

2. Jak rozliczać  środki gromadzone przez radę rodziców?

Dofinansowanie lub finansowanie zadań statutowych szkoły to jedyny cel gromadzenia środków przez radę rodziców. Zasady wydatkowania funduszy rady rodziców określa rada w swoim regulaminie. W regulaminie muszą znaleźć się:
- zapisy dotyczące procedury zbierania i rozliczania pieniędzy,
- sposobu prowadzenia wewnętrznej dokumentacji i nadzoru nad finansami,
- rodzaju dokumentów potwierdzających rozliczenie i trybu kontroli rozliczenia.
Szkoła jest jednostką publiczną i dysponuje środkami publicznymi. Rada rodziców,  społeczny organ, szkoły gromadzi środki, które należy traktować jak środki publiczne, przeznaczone na publiczną działalność i rozliczać z taką sama starannością jak inne środki publiczne.
Odsyłam do interpretacji Ministerstwa Finansów - „Departament Rachunkowości uprzejmie informuje, iż katalog podmiotów zobligowanych do stosowania przepisów ustawy o rachunkowości został określony w art. 2 ust. 1. Rada rodziców jest organem powołanym na podstawie art. 53 ustawy o systemie oświaty. W celu wspierania działalności statutowej szkoły, zgodnie z art. 54 ust. 8, rada rodziców może gromadzić fundusze z dobrowolnych składek rodziców oraz innych źródeł. Zasady wydatkowania funduszy rady rodziców określa regulamin. Jednostką organizacyjną jest szkoła a działalność prowadzona przez radę rodziców może być jedynie w imieniu rodziców lub opiekunów i finansowana z ich dobrowolnych składek. Mając powyższe na uwadze, rada rodziców nie jest jednostką zobligowaną do stosowania ustawy o rachunkowości, a zatem – w opinii Departamentu Rachunkowości – nie ma obowiązku prowadzenia przez radę rodziców ewidencji księgowej w oparciu o powyższą ustawę. Jednakże dla przejrzystości finansów rady rodziców zasadnym byłoby stosowanie ewidencji uproszczonej pozwalającej na rozliczenie zgromadzonych funduszy.” – źródło „Rodzice w szkole poradnik dla rad rodziców” Instytutu Inicjatyw Pozarządowych.

Dochody rady rodziców są przeznaczane na cele statutowe szkoły (działalność oświatową), to są one zwolnione od podatku (art.17 ust.1 pkt.4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych – Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz.654, ze zm.).

3. Jaki jest dopuszczalny zakres wydatków z konta rady rodziców?

Zakres wydatkowania zbieranych środków finansowych nie jest określony ustawą o systemie oświaty, mają być one zgodne ze statutową działalnością szkoły. Rada rodziców może finansować:
- nagrody dla dzieci na zakończenie roku szkolnego, ze szczególnym uwzględnieniem absolwentów szkoły;
- zakup książek do biblioteki szkolnej, do wykorzystania podczas zajęć obowiązkowych i dodatkowych;
-  zakup nowego oprogramowania do wykorzystania w szkole przez uczniów i nauczycieli;
- sfinansowanie dodatkowej lekcji angielskiego lub innego języka nowożytnego, w zależności od potrzeb dzieci i rodziców;
- dofinansowanie zadań dotyczących reklamy szkoły;
- koszty transportu dzieci podczas różnego rodzaju wycieczek;
- zatrudnienie instruktora prowadzącego dodatkowe zajęcia, zgodnie z potrzebami dzieci;
-  wykupienie zajęć edukacyjnym w muzeum itp.;
- zakup sprzętu szkolnego, w tym na placu zabaw i w ogródku;
- zakup różnych, potrzebnych do prowadzenia zajęć edukacyjnych, pomocy dydaktycznych.
Listę tę można dowolnie rozszerzać. Największą wiedzę o konkretnych potrzebach szkoły ma dyrektor szkoły i nauczyciele – warto z nimi konstruktywnie współpracować.
Rada rodziców nie może w żadnym przypadku nie zwiększać wynagrodzeń i ich składników, łącznie z nagrodami dla zatrudnionych w szkole pracowników, w tym nauczycieli.

4. Przy szkole działa fundacja (stowarzyszenie) korzystająca z majątku szkoły. Czy rada rodziców może z tym podmiotem współpracować i dofinansowywać działania tego podmiotu, a tym samym wspierać działalność szkoły?

Każdy podmiot korzystający z pomieszczeń szkoły powinien mieć podpisaną umowę z zarządzającym nieruchomością, czyli z dyrektorem szkoły (dyrektor powinien mieć przekazane kompetencje do zarządzania burmistrza, prezydenta miasta ). Właścicielem majątku jest jednostka samorządu terytorialnego – organ prowadzący (art. 5 ust. 7 ustawy). Umowa musi zawierać zasady korzystania:
 - odpłatnie, w tym wysokość opłaty – w tym wypadku wpływy są dochodem organu prowadzącego (część z tych środków powinno być przeznaczone na rzecz zadań szkoły)
-  lub nieodpłatnie, na zasadzie użyczenia) – w tym wypadku fundacja (stowarzyszenie) musi działać na potrzeby szkoły, np. prowadząc zajęcia dla uczniów szkoły nieodpłatnie lub po znaczącej zniżce. Rada rodziców może w tym przypadku wystąpić do dyrektora szkoły o przedstawienie zasad korzystania z pomieszczeń i zakresu pomocy szkole, w tym uczniom.

5. Czy rada rodziców może wspierać finansowo indywidualnych uczniów w formie nagrody, pomocy socjalnej?
Rada rodziców może przyznawać uczniom nagrody i pomoc, jeżeli w statucie szkoły zadanie to wymienione jest jako zadanie statutowe szkoły. Jeżeli takiego zapisu w statucie nie ma, należy podjąć inicjatywę zmiany statutu szkoły .

6. Czy rada rodziców może finansować środki czystości do szkoły?
Utrzymywanie szkoły i zapewnienie odpowiednich warunkach higienicznych w pomieszczeniach szkolnych to podstawowe zadanie organu prowadzącego i dyrektora szkoły. Plan finansowy szkoły powinien przewidzieć minimalną kwotę na ww. potrzeby w szkole. Rada rodziców może dofinansowywać jedynie zadania statutowe szkoły .

7. Dlaczego warto mieć radę szkoły?
Rada szkoły to reprezentatywny zespół i miejsce rozwiązywania spraw wewnętrznych szkoły, inicjowania programu rozwoju szkoły oraz rozwiązywania wewnętrznych konfliktów. (§ 1 ust. 2 pkt. 15) Ramowego statutu szkoły nakazuje określić w statucie zasady współdziałania organów szkoły oraz sposób rozwiązywania sporów między nimi. Rada szkoły  może być gwarantem współdziałania rady pedagogicznej, rady rodziców, samorządu uczniowskiego oraz zespołem do prowadzenia konsultacji i negocjacji w sprawach spornych. Zespół złożony z nauczycieli, rodziców i uczniów będzie ostatecznie podejmował decyzje w sprawie zmian w statucie, podstawowym dokumencie szkoły. Statut określa podstawowe zasady funkcjonowania szkoły. Przyjęcie ich przez przedstawicieli wszystkich stanów w szkole (poprzez swoich przedstawicieli) ma duże wartości wychowawcze i demokratyczne. Statut szkoły zawiera także delegacje do tworzenia regulaminów szkolnych oraz zarządzeń dyrektora. Wspólne tworzenie prawa wewnętrznego w szkole daje większą gwarancję, że zapisy będą respektowane, a jednocześnie zapewnione będą warunki bezpieczeństwa w szkole.
Aktywna i twórcza rada szkoły może pomóc w rozwoju szkoły. Wspólna – przy udziale rodziców (często ekspertów w wielu dziedzinach) i uczniów -diagnoza potrzeb, wypracowane i ustalone cele oraz wspólna realizacja przyjętych działań zakończona ewaluacją sprzyja rozwojowi szkoły. Szybciej powstaną np. projekty innowacyjne, eksperymenty pedagogiczne.
 Głos rady szkoły może być wzmocnieniem wystąpienia dyrektora do organu prowadzącego. Doświadczenia pokazują, że wspólne wystąpienia wszystkich organów szkoły mogą przynieść oczekiwane efekty i poprawę warunków pracy.
Regulacje dotyczące gromadzenia funduszu z dobrowolnych składek oraz innych źródeł są podobne do tych, które dotyczą rad rodziców. Środki tak gromadzone muszą wspierać działalność statutową szkoły. Zasady wydatkowania rada określa uchwalanym regulaminem. W przypadku powołania rady szkoły, rada rodziców nie będzie musiała tworzyć własnego funduszu.

8. W statucie szkoły nie ma zapisów o możliwości powołania rady szkoły i o trybie wyboru członków rady szkoły. Czy rodzice, mimo braku tych zapisów, mogą wnioskować o jej powstanie?
Rodzice mogą wnioskować o powołanie rady szkoły powołując się na ustawę o systemie oświaty. Ustawa jest aktem prawnym wyższego rzędu i obowiązuje nawet jeżeli statut szkoły jest napisany nieprawidłowo. Statut szkoły powinien uwzględniać ewentualne powstanie rady szkoły i nie może ograniczać praw określonych ustawą.

9. W jakim zakresie dyrektor szkoły powinien stosować Kodeks Postępowania Administracyjnego, jeżeli rodzic lub rada rodziców składa skargę lub wniosek?
Tryb załatwiania skarg i rozpatrywania wniosków reguluje dział VIII Kodeksu Postępowania Administracyjnego. Prawo do składania skarg i wniosków gwarantuje obywatelom polskim art. 86 ust. 2, 3 Konstytucji RP. Ich rozpatrywanie i załatwianie jest prawnym obowiązkiem organu, jednakże odpowiedź na skargę jest tylko udzieleniem informacji, a nie aktem stosowania prawa. Wszelkie stosowanie prawa administracyjnego ma na celu uczynienie wszystkiego, co jest konieczne, aby jak najlepiej poznać sprawę, w której będą podejmowane decyzje oraz rozstrzygnięcia.
Kodeks Postępowania Administracyjnego określa zasady, tryb i terminy, które należy uwzględniać we wszystkich wyżej omawianych procedurach postępowania. Można je także stosować zawsze, bez względu na to czy obowiązuje czy nie obowiązuje w tych sprawach Kodeks Postępowania Administracyjnego.
Te podstawowe zasady to:
-  organy publiczne działają na podstawie przepisów prawa – nie jest możliwe podejmowanie działań bez delegacji prawnej;
- załatwianie spraw bez zbędnej zwłoki – jeżeli nie wymaga ona zbierania dodatkowych informacji czy opinii;
- sprawa, która wymaga przeprowadzenia dodatkowych wyjaśnień i analizy dokumentów powinna być zakończona najpóźniej w ciągu miesiąca;
- w toku postępowania organy publiczne stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli;
- organy publiczne są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
- organy publiczne obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli.
Dyrektor w sprawach skarg i wniosków powinien określić tryb postępowania w swojej szkole, w tym:
- miejsce przyjmowania i rejestrowania skarg i wniosków;
- wprowadzić rejestr skarg i wniosków;
-  kompetencje poszczególnych pracowników w procedurze rozpatrywania skarg i wniosków;
- obieg dokumentów;
 - wprowadzić obowiązujące w szkole terminy rozpatrywania skarg i wniosków;
- zaplanować kontrolę w sprawach realizacji przyjętej procedury.

10. Gdzie można zgłosić działanie rady rodziców niezgodne z ustawą o systemie oświaty?
Rada rodziców jest społecznym wewnętrznym organem w szkole. Dyrektor szkoły odpowiada za funkcjonowanie szkoły zgodnie z prawem. Jeżeli rada rodziców działa niezgodnie z ustawą o systemie oświaty, należy to zgłosić dyrektorowi szkoły. W przypadku, gdyby dyrektor nie zareagował na informacje o łamaniu prawa, należy poinformować o tym organ prowadzący szkołę.

Miejska Polityka Spoleczna